Współczesna medycyna spotyka się z wieloma schorzeniami układu kostno-stawowego, jednak jednymi z najbardziej dokuczliwych i przewlekłych pozostają choroby zapalne stawów. Jednym z takich schorzeń jest artretyzm. Czym jest artretyzm? To przewlekła choroba zapalna, która dotyka głównie stawy, prowadzi do ich uszkodzenia, deformacji oraz znacznego ograniczenia sprawności ruchowej pacjenta.
Czym jest artretyzm?
Artretyzm, znany również jako zapalenie stawów, to ogólne określenie odnoszące się do grupy schorzeń, które powodują zapalenie jednego lub kilku stawów. Choroba ta może przyjmować różne postaci, w tym reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), dny moczanowej (podagry) czy tocznia rumieniowatego układowego. Artretyzm nie ogranicza się do jednego wieku – może dotyczyć zarówno osób starszych, jak i ludzi młodych, a nawet dzieci.
Przyczyny artretyzmu
Przyczyny artretyzmu są złożone i zależą od konkretnej postaci choroby. W przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów dużą rolę odgrywa czynnik autoimmunologiczny, czyli sytuacja, w której układ odpornościowy atakuje własne tkanki. Przyczyny artretyzmu o charakterze dny moczanowej (podagry) związane są natomiast z zaburzeniem metabolizmu kwasu moczowego. Nadmiar tego związku krystalizuje się w stawach, powodując silny ból i obrzęk.
Do pozostałych czynników ryzyka zalicza się:
- predyspozycje genetyczne,
- infekcje wirusowe i bakteryjne,
- urazy stawów,
- otyłość,
- długotrwały stres,
- nieprawidłowa dieta.
Warto podkreślić, że artretyzm a podagra to dwa pojęcia, które często są łączone. Dna moczanowa to jedna z form artretyzmu, wyróżniająca się nagłymi i bardzo bolesnymi napadami zapalenia stawów, najczęściej w okolicach palucha stopy.
Objawy artretyzmu
Objawy artretyzmu zależą od rodzaju choroby oraz jej zaawansowania. Najczęściej Pacjenci zgłaszają:
- ból stawów, nasilający się podczas ruchu,
- obrzęki i zaczerwienienia wokół stawów,
- sztywność poranna trwająca dłużej niż 30 minut,
- ograniczenie ruchomości,
- uczucie zmęczenia i osłabienia,
- podwyższoną temperaturę ciała przy aktywnym stanie zapalnym.
Objawy artretyzmu mogą rozwijać się stopniowo lub pojawić się nagle, jak ma to miejsce w przypadku dny moczanowej. Z czasem, jeśli choroba nie jest odpowiednio leczona, może dojść do poważnych deformacji stawów oraz nieodwracalnego uszkodzenia chrząstki stawowej.
Diagnostyka artretyzmu
Rozpoznanie artretyzmu wymaga kompleksowego podejścia. Lekarz reumatolog przeprowadza szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz zleca badania laboratoryjne, takie jak OB, CRP, RF (czynnik reumatoidalny), a także badania obrazowe (RTG, USG, rezonans magnetyczny). W przypadku podejrzenia dny moczanowej konieczne jest oznaczenie poziomu kwasu moczowego we krwi.
Jak leczyć artretyzm?
Wielu Pacjentów zadaje pytanie: jak leczyć artretyzm? Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ponieważ terapia zależy od rodzaju artretyzmu, jego nasilenia oraz ogólnego stanu zdrowia chorego. Leczenie zwykle obejmuje:
- Farmakoterapię – leki przeciwzapalne (NLPZ), sterydy, leki modyfikujące przebieg choroby (DMARDs), a w przypadku dny moczanowej leki obniżające poziom kwasu moczowego.
- Rehabilitację – regularne ćwiczenia fizyczne poprawiające ruchomość stawów, fizykoterapia, masaże lecznicze.
- Zmianę stylu życia – odpowiednia dieta (szczególnie uboga w puryny w przypadku dny moczanowej), redukcja masy ciała, unikanie stresu.
- Wsparcie psychologiczne – przewlekły ból i ograniczenie sprawności mogą prowadzić do stanów depresyjnych, dlatego warto korzystać z pomocy psychologa lub grup wsparcia.
