Kręcz szyi, znany również jako kręcz karku, to jedno z bardziej dokuczliwych schorzeń dotyczących górnego odcinka kręgosłupa. Objawia się bolesnym i nienaturalnym skrzywieniem głowy w jedną stronę, często towarzyszy temu ograniczenie ruchomości oraz znaczny dyskomfort. Choć wiele osób kojarzy kręcz szyi przede wszystkim z nagłym ruchem lub przemarznięciem, to w rzeczywistości przyczyny tego stanu mogą być znacznie bardziej złożone. W niniejszym artykule przyjrzymy się dokładniej, czym jest kręcz szyi, jakie są jego najczęstsze przyczyny i objawy, a także jakie formy profilaktyki i leczenia warto rozważyć.
Czym jest kręcz szyi?
Kręcz szyi (inaczej kręcz karku) to schorzenie karku i szyi polegające na jednostronnym napięciu i skróceniu mięśni szyi, co skutkuje przymusowym skrętem głowy. Może występować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Choć termin „kręcz szyi” brzmi dość ogólnie, wyróżnia się kilka jego typów, m.in. wrodzony, pourazowy, spastyczny (czyli kurczowy kręcz karku), a także kręcz szyjny idiopatyczny, którego przyczyna nie jest jasno określona.
Przyczyny kręczu szyi
Przyczyny kręczu szyi mogą być bardzo różnorodne. W przypadku dzieci często mówimy o wrodzonym kręczu szyi, będącym efektem nieprawidłowego ułożenia w łonie matki lub urazu okołoporodowego. U dorosłych przyczyny bywają znacznie bardziej skomplikowane.
Najczęstsze z nich to:
- Przeciążenia i mikrourazy – długotrwałe utrzymywanie nieprawidłowej pozycji ciała, np. podczas pracy przy komputerze, może prowadzić do przeciążenia mięśni szyi i karku.
- Stres – napięcie emocjonalne może objawiać się m.in. przykurczem mięśni karku, co z kolei prowadzi do ograniczenia ruchomości szyi.
- Infekcje – niektóre infekcje wirusowe lub bakteryjne mogą prowokować reakcję zapalną i wtórny przykurcz mięśniowy.
- Urazy mechaniczne – wypadki komunikacyjne, uderzenia czy nagłe skręty głowy mogą być przyczyną tzw. postrzału szyi, czyli gwałtownego i bolesnego skurczu mięśni.
- Choroby neurologiczne – szczególnie w przypadku kurczowego kręczu karku, mamy do czynienia z zaburzeniem funkcjonowania układu nerwowego.
Objawy kręczu szyi
Objawy kręczu szyi są stosunkowo charakterystyczne. Najbardziej typowy jest jednostronny skręt głowy i ograniczenie możliwości jej obracania. Pojawia się również ból szyi, który może promieniować do barku, ramienia lub nawet głowy.
W przypadku bardziej zaawansowanych form, takich jak kręcz szyjny spastyczny (czyli kurczowy kręcz karku), może dochodzić do mimowolnych ruchów głowy oraz poważnych zaburzeń funkcjonowania w życiu codziennym.
Typowe objawy to:
- wyraźnie widoczne skrzywienie głowy w jedną stronę,
- wzmożony tonus mięśniowy po jednej stronie karku,
- ograniczenie zakresu ruchu szyi,
- ból szyi i karku, nasilający się przy próbie poruszania głową,
- uczucie sztywności lub „zastania”,
- w niektórych przypadkach zawroty głowy lub bóle głowy.
Kręcz szyi a jakość życia
Schorzenie to, choć z pozoru błahe, potrafi znacząco wpłynąć na codzienne funkcjonowanie. Kręcz szyi może ograniczyć zdolność do prowadzenia samochodu, pracy biurowej czy nawet wykonywania prostych czynności domowych. Z czasem, jeśli nie zostanie podjęte odpowiednie leczenie, dolegliwości mogą się pogłębiać, prowadzić do chronicznego bólu oraz kompensacyjnych przeciążeń w innych częściach kręgosłupa.
Krzyżówka symptomów
Ciekawostką jest fakt, że objawy kręczu szyi często tworzą swego rodzaju „krzyżówkę” symptomów, gdzie jedno zaburzenie prowadzi do kolejnych. Napięcie mięśniowe może powodować bóle głowy, te z kolei nasilają stres, a to znów wzmacnia napięcie w karku. Dlatego tak ważne jest holistyczne podejście do leczenia.
Postrzał szyi – nagły wariant kręczu
Jedną z form kręczu szyi jest tzw. postrzał szyi. Termin ten odnosi się do nagłego, ostrego bólu szyi, który może pojawić się np. po nagłym ruchu, przeciągnięciu lub ekspozycji na zimno. Postrzał przypomina „blokadę” stawu, z towarzyszącym uczuciem „przeszywającego” bólu i unieruchomienia głowy. Choć z reguły ustępuje po kilku dniach odpoczynku i rehabilitacji, jego nawracający charakter może związywać się z przewlekłymi dysfunkcjami mięśniowo-stawowymi.
